Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzını yasaklayacak yönetmeliği bu yılın sonunda yürürlüğe koymayı hedefliyor. Yasak kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, tabak, genleştirilmiş polistirenden (EPS) gıda kapları, içecek kapları ve bardaklar, pipet ve kulak pamukları bulunuyor.
Bakanlık, sıfır atık hedefleri doğrultusunda, depozito sistemiyle içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik etmeye devam ediyor. Tek kullanımlık plastiklerin yasaklanmasıyla yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğer karbon salımının önlenmesi ve 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanması bekleniyor.
Yönetmelik taslağı, önümüzdeki günlerde ilgili kurumların görüşüne açılacak ve sivil toplum kuruluşları ile sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından son hali verilecek. Yeni düzenleme yürürlüğe girdiğinde tek kullanımlık plastiklerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatifler kullanılacak.
Araştırmalara göre, Türkiye’de bireylerin yüzde 77,65’i günlük yaşamda tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı destekliyor. Katılımcıların yüzde 60’ı ise bu ürünlerin yasaklanmasını olumlu karşılıyor ve çoğunluğu alternatif ürün kullanımını destekliyor. 2022 verilerine göre Türkiye’de 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi.
Avrupa’da birçok ülke, AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi doğrultusunda benzer yasaklar uyguluyor. Fransa ve Almanya kapsamlı yasaklar ve geri dönüşüm hedefleri uygularken, İspanya ve Hollanda satış yasakları ve teşvik mekanizmaları ile sürdürülebilir malzemelere geçişi destekliyor. İrlanda ise ıslak mendil ve tek kullanımlık servis ürünlerini yasaklama planlarıyla direktifin ötesine geçti.
