Sağlık Bakanlığı, Türkiye’de uzun süredir uygulanan kapalı alan sigara yasağını genişletmek için çalışma başlattı. Yeni düzenlemeyle parklar, plajlar ve işletmelerin açık alanları dahil birçok kamusal alanda sigara içimine yönelik yeni tedbirlerin hayata geçirilmesi planlanıyor.
Bakanlık, “dumansız hava sahası” uygulamasını daha kapsamlı hale getirmek amacıyla Avrupa Birliği ülkelerindeki sigara yasağı modellerini incelemeye aldı. Özellikle çocukların bulunduğu açık alanlarda uygulanan kısıtlamalar mercek altına alındı.
Park ve Plajlara Kırmızı Hat
Taslak çalışmaya göre; çocuk parkları, plajlar, yürüyüş yolları, bina girişleri, otobüs durakları, restoranların açık alanları ve kafe terasları gibi yoğun kullanılan açık alanların sigara yasağı kapsamına alınabileceği belirtiliyor.
Yarı açık mekanların yeniden tanımlanması, pasif içiciliği azaltacak mesafe kurallarının getirilmesi ve tütün ürünlerinin kamusal alandaki görünürlüğünün sınırlandırılması da düzenleme hazırlıkları arasında yer alıyor.
Avrupa Birliği Modelleri İnceleniyor
Avrupa Birliği, 2040 yılına kadar “tütünsüz nesil” hedefi doğrultusunda sigara kullanım oranını yüzde 5’in altına indirmeyi amaçlıyor.
Fransa’da çocuk odaklı koruma modeli uygulanıyor. Plajlar, parklar, okul çevreleri ve spor alanları gibi çocukların yoğun bulunduğu açık alanlarda sigara içmek yasak. İhlal edenlere 135 avroya kadar para cezası uygulanıyor.
İspanya’da ise genişletilmiş açık alan modeli yürürlükte. Mekan terasları, üniversite kampüsleri, otobüs durakları ve açık hava eğlence alanları yasak kapsamında bulunuyor. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenlemeye dahil ediliyor.
İtalya’da açık kamusal alanlarda sigara yasağı uygulanırken, ihlallere 40 ila 240 avro arasında para cezası kesiliyor. İsveç’te ise 2019’dan bu yana restoran terasları, otobüs durakları, oyun alanları ve kamu binalarının girişlerinde sigara içmek yasak.
Satın Alma Yaşı ve Nötr Paketleme
AB ülkelerinde öne çıkan uygulamalar arasında nötr paketleme ve yüksek fiyat artışları da bulunuyor. Bazı ülkelerde sigara satın alma yaşının yükseltilmesine yönelik girişimler sürüyor.
Pasif İçicilikle Mücadele
Yeni düzenleme hayata geçirilirse, Türkiye’de kapalı alanlarda uygulanan sigara yasağının kapsamı fiilen genişlemiş olacak. Amaç, yalnızca sigara içenleri değil, toplumun tamamını etkileyen pasif içiciliği azaltmak.
Düzenlemenin tütün kontrol politikalarında daha müdahaleci bir dönemin başlangıcı olabileceği ifade ediliyor.
Her Yıl 100 Bin Kişi Hayatını Kaybediyor
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin kişinin sigaraya bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini belirtti.
Sigaranın toplum tarafından kabul görmüş bir bağımlılık olduğuna dikkat çeken Kara, daha güçlü bir mücadelenin gerekliliğini vurguladı.
Vatandaş Tepkili
Sigara kullanmayan bazı vatandaşlar ise özellikle manzaralı ve açık alanların sigara içenlere tahsis edilmesinden şikayetçi. Ömer Gürel, en güzel alanların sigara içenlere ayrıldığını belirterek, “Bunu bir işgal olarak değerlendiriyorum. Neden açık havalar sadece sigara içenlerin elinde olsun” ifadelerini kullandı.
