Kayseri’de gerçekleştirilen 57’nci TÜBİTAK Lise Projeleri Yarışması Bölge Sergisi’nde, Aksaray Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri tarafından geliştirilen yangın ve kimyasal reaksiyon türünü tespit eden akıllı sistem sergilendi. Yaklaşık iki yıllık çalışmanın ürünü olan proje, endüstriyel tesisler, kimyasal laboratuvarlar ve toplu yaşam alanlarında meydana gelen olaylarda doğru müdahale yönteminin belirlenmesini hedefliyor.
Üç kişilik ekip tarafından geliştirilen sistem, yangınların ve kimyasal reaksiyonların türünü analiz ederek uygun müdahale yöntemini ortaya koyuyor. Proje ekibi adına konuşan 16 yaşındaki Enes Özkaya, çalışmada “Tehlike var mı?” sorusundan çok, “Tehlike nedir ve nasıl müdahale edilmelidir?” sorularına yanıt aradıklarını ifade etti.
Yanlış müdahalenin ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çeken Özkaya, özellikle yağ ve bazı kimyasal yangınlarda suyla müdahalenin patlama ve zehirli gaz çıkışı riskini artırabileceğini belirtti. Geliştirilen sistemin bu tür riskleri önlemeyi amaçladığını vurguladı.
Prototipin çalışma prensibine ilişkin bilgi veren Özkaya, sistemin kimyasal reaksiyonların yaydığı dalga boylarını optik spektrometre aracılığıyla algıladığını söyledi. Elde edilen verilerin Raspberry Pi tabanlı sisteme aktarıldığını ve burada spektral analiz grafiklerinin oluşturulduğunu aktardı.
Grafiklerin Pearson korelasyon yöntemiyle hafızadaki referans verilerle karşılaştırıldığını belirten Özkaya, korelasyon katsayısının belirli bir değerin üzerinde olması durumunda sistemin yangın ya da reaksiyon türünü sınıflandırarak uygun müdahale yöntemini belirlediğini kaydetti.
