Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler, petrol fiyatlarında dalgalanmayı hızlandırırken Türkiye’de akaryakıt fiyatları üzerinde zam baskısını artırdı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Körfez bölgesinde yaşanan çatışmalar, küresel petrol piyasasını etkiledi.
Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesi ve bazı petrol tankerlerinin Basra Körfezi’ne giriş yapamaması, petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Bu gelişmeler petrol fiyatlarını yukarı yönlü hareket ettirdi ve Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına yansıyabilecek yeni zam beklentilerini gündeme getirdi.
Akaryakıtta oluşabilecek zam baskısını sınırlamak amacıyla eşel mobil sisteminin yeniden uygulanması planlanıyor. Bugün yürürlüğe girmesi beklenen 6,69 TL’lik motorin zammının, sistem beklentisi nedeniyle ertelendiği bildirildi.
Eşel mobil uygulamasında, akaryakıt ürünlerindeki fiyat artışları belirli seviyelere kadar Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanıyor. Böylece pompa fiyatlarına doğrudan yansıyan zamların sınırlandırılması amaçlanıyor.
Mevcut uygulamada benzin için 14,8277 TL, motorin için 13,9006 TL ve LPG için 11,3830 TL’lik ÖTV tutarı bulunuyor. Bu tutarlara kadar olan zamlar vergi indirimiyle dengeleniyor. ÖTV tavanına ulaşıldığında ise maliyet artışları doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılıyor.
Bu kapsamda benzinin litre fiyatının 73,22 TL, motorinin 75,48 TL ve LPG’nin 41,67 TL seviyelerine ulaşana kadar fiyat artışlarının sınırlanabileceği ifade ediliyor. Türkiye’de daha önce uygulanan eşel mobil sistemi, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kuru ve maliyet baskıları nedeniyle kaldırılmıştı.
