Sultan Sazlığı'nda Turba Yangınları ve Su Yönetimi: Geçmişten Günümüze

Kayseri'de bulunan Sultan Sazlığı, 2001 yılında tamamen kuruyarak büyük bir ekolojik felakete sürüklendi. Kuraklık nedeniyle "Turba Yangınları" başladı ve topraklar alev aldı. Yanlış su yönetimi sonucu yaşanan bu süreç, 2006'da başlatılan su takviyeleriyle sona erdi. Develi Ovası Sulama Projesi kapsamında Zamantı Nehri'nden aktarılan su sayesinde Sultan Sazlığı tekrar canlanarak göçmen kuşlara ev sahipliği yapmaya devam ediyor.

Kayseri’nin Develi, Yahyalı ve Yeşilhisar ilçeleri arasında yer alan Sultan Sazlığı, Türkiye'nin önemli sulak alanlarından biri olup, yüzlerce kuş ve bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Ancak 20. yüzyılın ortalarından itibaren sazlık alanı kurutma projeleri ve yanlış su yönetimi nedeniyle büyük bir ekolojik kriz yaşandı.

Kuraklık ve Turba Yangınları
1940’lı yıllarda sıtmayla mücadele ve tarım alanı açmak amacıyla başlatılan kurutma çalışmaları, 1970’lerde büyük çaplı projelere dönüştü. 2001 yılında ise sazlık tamamen kuruyarak Milli Park statüsündeki alan büyük zarar gördü. Sultan Sazlığı’nın en derin gölü olan Sarp Gölü dahi tamamen su kaybetti.

Bu kuraklık süreci "Turba Yangınları" adı verilen yer altı yangınlarına neden oldu. Kuruyan sazlık alanlarda toprak alev aldı ve su akışı tamamen durdu. Tarımsal sulama için su kanallarına yapılan müdahaleler de sazlıktaki su seviyesinin düşmesine yol açtı.

Sultan Sazlığı Nasıl Kurtarıldı?
Bölgedeki ekolojik yıkımı önlemek amacıyla 2006 yılından itibaren Ağcaşar ve Kovalı Barajlarından periyodik olarak su verilmeye başlandı. Aynı zamanda DSİ’nin Develi Ovası Sulama Projesi kapsamında Zamantı Nehri’nden aktarılan su, hem tarımsal alanların sulanmasını hem de Sultan Sazlığı’nın yeniden suya kavuşmasını sağladı.

Projeye 1976’da başlanmış ancak yeterli ödenek bulunamaması nedeniyle yıllarca ilerleme kaydedilememişti. 2003 yılından itibaren sağlanan ek finansman ile çalışmalar hızlandı ve proje 2010 yılında tamamlandı.

Bu çalışmalar sonucunda, Sultan Sazlığı’nda yüzey altı su seviyesi yükseldi, flora ve fauna yeniden canlandı ve sulak alan tekrar göçmen kuşların uğrak noktası haline geldi. Proje sayesinde 57 bin hektardan fazla tarım arazisi sulanarak bölgedeki çiftçilerin de gelir kaynağı güçlendirildi.

Uzmanlar, geçmişte yapılan hataların tekrarlanmaması için su yönetiminin titizlikle sürdürülmesi gerektiğini vurguluyor. Sultan Sazlığı’nın korunması için doğru su politikaları uygulanmalı ve çiftçilerin bilinçli su kullanımı konusunda desteklenmesi sağlanmalıdır.

Haber: Nezir Ötegen - Develi

Sultan Sazlığı Turba Yangınları Su Yönetimi Develi Kayseri