Şanlıurfa'da, Göbeklitepe'den yaklaşık 1000 yıl daha eski olduğu düşünülen Çakmaktepe'deki kalıntılar gün yüzüne çıkıyor. 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Göbeklitepe'nin atası olduğu düşünülen Çakmaktepe'deki kazılar, arkeoloji dünyasında heyecan yaratıyor. 12 bin yıl öncesine ait buluntular arasında, büyük bir yapının kalıntıları ve yanmış hayvan başları yer alıyor. Çakmaktepe'deki bu buluntular, tarihin yeniden yazılmasına olanak tanıyacak.
Şanlıurfa'da gerçekleştirilen kazılar, Göbeklitepe'den yaklaşık 1000 yıl daha eski olduğu düşünülen Çakmaktepe'deki kalıntıları gün yüzüne çıkarıyor. 12 bin yıl önce inşa edilen Göbeklitepe, insanlık tarihinin akışını değiştiren bir keşif olarak kabul ediliyor. Ancak, Çakmaktepe'deki buluntular, bu tarihi yapının çok daha eski bir yerleşim yeri olduğunu gösteriyor.
2018'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilen Göbeklitepe'nin de aralarında bulunduğu 'Taş Tepeler' projesi kapsamında, Şanlıurfa'da yürütülen kazılarda önemli buluntular elde ediliyor. Çakmaktepe'deki kalıntılar, arkeoloji dünyasında heyecanla karşılandı. Çakmaktepe, Harran Ovası'nın batısında yapılan yüzey araştırmalarında tespit edilen ve daha önce bilinmeyen yerleşim alanları arasında yer alıyor. Bu araştırmalar, bölgedeki avcı-toplayıcı topluluklar ve çanak çömlek dönemi yerleşimlerine dair yeni bilgiler sunuyor.
Kazı çalışmalarını yürüten Doç. Dr. Fatma Şahin, 2021'de Çakmaktepe'de kazılara başladıklarını ve 2012'de bölgede yüzey araştırmalarına başladıklarını ifade etti. Pandemi döneminde bu kazıların uzun süreli ve derinlemesine yapılmasına olanak tanıdıklarını belirten Şahin, şu bilgileri verdi: "Burada tespit ettiğimiz yerleşimlerin çoğu, çanak çömlek dönemiyle avcı-toplayıcı topluluklara ait. Çakmaktepe’de ise 16 metre çapında, ana kayaya oyularak yapılmış büyük bir yapı bulduk. Yapının içinde, dışarıda yakılıp yapı içine yerleştirilen yanmış hayvan başları bulundu. Bu hayvanlar arasında yabani sığır, koyun, keçi, atgiller ve ceylan gibi türler var. Karbon-14 testi henüz yapılmadı ama yontma taş malzemelere dayanarak, Çakmaktepe’nin milattan önce 10 binlere kadar uzandığını, yani Göbeklitepe'den 500-1000 yıl daha eski olduğunu tahmin ediyoruz."
Çakmaktepe’deki kazılar, özellikle yapılarla ilgili önemli bilgiler sunuyor. Göbeklitepe’deki tapınak yapılarına benzer şekilde, burada da özel veya kamusal yapılar tespit edildi. Çakmaktepe’de bulunan yapı, 16 metre çapında, ana kayaya kesilerek yapılmış büyük bir yapıdır. Kazı ekibi, bu yapının, terkedilirken özenle gömülmüş olduğunu belirtti. Dikili taşlar ve duvar taşlarının dikkatlice bir kenara yerleştirilmiş olması, bu yapıların bilinçli bir şekilde yok edilmeden terk edildiğini gösteriyor.
Çakmaktepe’deki kalıntılar, tarihin sıfır noktası olarak kabul edilen Göbeklitepe'nin öncesine dair önemli ipuçları sunuyor. Bu buluntular, Göbeklitepe ve diğer taş yapılarla ilgili anlayışımızı yeniden şekillendirebilir. Kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından, bölgedeki kalıntılar kış mevsiminde zarar görmemesi için naylon brandalarla korunuyor.